Mục lục bài viết
Phẫu thuật thẩm mỹ vú bằng túi độn ngực là gì?
Phẫu thuật thẩm mỹ vú bằng túi độn ngực (thường gọi là "nâng ngực đặt túi") là kỹ thuật đặt túi độn vào khoang phía sau tuyến vú hoặc phía sau cơ ngực lớn để tăng thể tích và cải thiện hình dáng vú. Đây là tên kỹ thuật trong danh mục của Bộ Y tế (Thông tư 23/2024/TT-BYT, chương Tạo hình – thẩm mỹ).
Cần hiểu đúng:
- Túi độn có vỏ silicone, bên trong là gel silicone hoặc nước muối sinh lý; bề mặt có thể trơn hoặc nhám. Mỗi đặc tính có ưu – nhược điểm riêng, được chọn theo cơ thể từng người.
- Túi ngực không phải thiết bị dùng suốt đời. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) lưu ý mang túi càng lâu, khả năng biến chứng hoặc phải mổ lại càng tăng.
- Đa số người bệnh hài lòng, nhưng một phần cần phẫu thuật lần hai để chỉnh sửa (Hidalgo và Spector, 2014).
Ai có thể phù hợp?
Chỉ định chỉ được đặt ra sau khi bác sĩ thăm khám trực tiếp. Thường được cân nhắc khi:
- Vú nhỏ, kém phát triển, hoặc teo nhỏ sau sinh con, cho con bú, sau giảm cân.
- Hai bên vú chênh lệch kích thước rõ.
- Người bệnh trưởng thành, sức khỏe ổn định, hiểu rõ nguy cơ và có mong đợi thực tế.
Cần hoãn hoặc cân nhắc kỹ khi: đang mang thai, cho con bú; bệnh lý tuyến vú chưa được chẩn đoán, điều trị; đang nhiễm trùng; bệnh nội khoa chưa kiểm soát; hút thuốc lá. Vú sa trễ nhiều có thể cần kết hợp treo vú.
Thực hiện như thế nào?
Trước phẫu thuật
- Khám và tư vấn: hỏi tiền sử bệnh, thuốc đang dùng, tiền sử gia đình về ung thư vú; khám tuyến vú, đo nền vú, độ dày mô che phủ, độ đàn hồi da – cơ sở để chọn kích thước, hình dạng và vị trí đặt túi (Hidalgo và Spector, 2014).
- Cận lâm sàng: xét nghiệm máu, điện tim, siêu âm hoặc chụp tuyến vú theo tuổi và chỉ định của bác sĩ.
- Vẽ thiết kế trước mổ: ở tư thế đứng, bác sĩ đánh dấu đường giữa ngực, nếp dưới vú, ranh giới khoang đặt túi và vị trí đường rạch.

Trong phẫu thuật
Thời gian phẫu thuật thường khoảng 1–2 giờ, tùy đường rạch và vị trí đặt túi.
- Vô cảm: thường gây mê toàn thân; sát khuẩn rộng vùng ngực, dùng kháng sinh dự phòng theo chỉ định.
- Rạch da: dài vài centimet, ở một trong ba vị trí – nếp dưới vú, bờ quầng vú hoặc hõm nách. Mỗi đường có ưu – nhược điểm riêng về sẹo và khả năng quan sát khi mổ.

- Tạo khoang đặt túi: túi có thể nằm dưới tuyến vú, dưới cân cơ ngực, dưới cơ ngực lớn, hoặc kết hợp (một phần dưới cơ, một phần dưới tuyến). Bác sĩ cầm máu kỹ trong khoang.
- Giảm nguy cơ nhiễm khuẩn khi đặt túi: rửa khoang, thay găng, che quầng – núm vú, hạn chế để túi chạm vào da. Vi khuẩn bám trên bề mặt túi (màng sinh học) được xem là một yếu tố liên quan tới nhiễm trùng và co thắt bao xơ, nên các bước này được khuyến nghị (Deva và cộng sự, 2013).

- Đặt túi và kiểm tra: đưa túi vào khoang, kiểm tra độ cân xứng hai bên, có thể nâng người bệnh lên tư thế ngồi để đánh giá.
- Đóng vết mổ: khâu nhiều lớp, có thể đặt ống dẫn lưu, băng vết mổ.

Ngay sau phẫu thuật
- Theo dõi tại phòng hồi tỉnh: mạch, huyết áp, mức đau, hai bên ngực (sưng to bất thường có thể là tụ máu).
- Mặc áo ngực nâng đỡ theo hướng dẫn; dùng thuốc theo đơn.
- Căng tức, sưng, bầm nhẹ những ngày đầu là thường gặp; hình dáng ngực ổn định dần trong vài tháng.
- Tái khám theo hẹn để kiểm tra vết mổ, rút dẫn lưu (nếu có), cắt chỉ.
Những nguy cơ đã được nghiên cứu
Theo FDA, các biến chứng tại chỗ gặp ở ít nhất 1% người đặt túi gồm: đau vú, co thắt bao xơ, vỡ hoặc xẹp túi, nhiễm trùng, tụ máu, tụ dịch, thay đổi cảm giác núm vú.
- Co thắt bao xơ: lớp bao cơ thể tạo quanh túi dày lên và co lại, làm ngực cứng, biến dạng, có thể đau. Tổng quan của Headon và cộng sự (2015) ghi nhận tỉ lệ chung khoảng 10,6%, là biến chứng thường gặp nhất và là một trong những lý do phổ biến phải mổ lại. Yếu tố nguy cơ gồm túi bề mặt trơn, đặt dưới tuyến (so với dưới cơ), túi gel silicone (so với nước muối) và tiền sử xạ trị vú. Điều trị chủ yếu bằng phẫu thuật và có thể tái phát.
- Vỡ túi: túi gel silicone có thể vỡ "thầm lặng", không triệu chứng. FDA khuyên theo dõi bằng siêu âm hoặc cộng hưởng từ (MRI); nguy cơ vỡ tăng theo thời gian mang túi.
- U lympho tế bào lớn kém biệt hóa liên quan túi ngực (BIA-ALCL): một loại ung thư hệ bạch huyết hiếm, gặp nhiều hơn ở túi bề mặt nhám. Tổng quan của Collett và cộng sự (2019) ước tính nguy cơ cao nhất ở nhóm túi nhám bề mặt lớn (độ 4), khoảng 1/2.832. Bệnh thường biểu hiện bằng sưng ngực kéo dài, tụ dịch quanh túi hoặc khối u xuất hiện muộn. Hướng dẫn của NCCN nhấn mạnh vai trò phẫu thuật lấy bỏ toàn bộ túi và bao xơ trong điều trị (Clemens và cộng sự, 2019).
- Các triệu chứng toàn thân (mệt mỏi, đau khớp, giảm trí nhớ…) được một số người mang túi báo cáo; nguyên nhân chưa rõ và vẫn đang được nghiên cứu (FDA).
- Lệch vị trí túi, gợn sóng bề mặt, chênh lệch hai bên có thể cần phẫu thuật chỉnh sửa (Hidalgo và Spector, 2014).
Lưu ý: đặc tính làm giảm nguy cơ này có thể làm tăng nguy cơ khác (ví dụ túi nhám ít co thắt bao xơ hơn nhưng liên quan BIA-ALCL), vì vậy lựa chọn túi cần được bác sĩ giải thích cụ thể.
Chuẩn bị
- Báo đầy đủ tiền sử bệnh, dị ứng, thuốc đang dùng (đặc biệt thuốc chống đông, thực phẩm chức năng).
- Ngừng hút thuốc lá; nhịn ăn uống trước gây mê theo hướng dẫn.
- Chuẩn bị áo ngực nâng đỡ và người hỗ trợ những ngày đầu.
- Giữ lại thẻ/thông tin túi đã đặt để theo dõi lâu dài.
Sau thủ thuật: những dấu hiệu cần báo ngay cho bác sĩ điều trị
- Một bên ngực sưng to nhanh, căng cứng, bầm tím lan rộng.
- Sốt, vết mổ sưng đỏ, nóng, chảy dịch đục hoặc có mùi.
- Đau tăng dần thay vì giảm dần.
- Khó thở, đau ngực, đau sưng bắp chân.
- Về lâu dài: ngực cứng dần, biến dạng, thay đổi kích thước; sưng hoặc tụ dịch xuất hiện muộn (nhiều năm sau mổ); sờ thấy khối ở ngực hoặc hạch nách.
Điều quan trọng nhất
Đặt túi độn ngực là kỹ thuật phổ biến nhưng vẫn là một cuộc phẫu thuật, có nguy cơ trước mắt và lâu dài. Túi cần được theo dõi suốt thời gian mang và có thể phải thay hoặc tháo ra sau này. Kích thước, loại túi, đường rạch, vị trí đặt túi phụ thuộc vào cơ thể và mong muốn của từng người. Hãy được thăm khám và tư vấn trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật tạo hình trước khi quyết định.
Nguồn hình ảnh
- Ba ảnh vẽ thiết kế, dán che quầng vú, ngay sau đặt túi: BSCKI Nguyễn Văn Hoan (đã có sự đồng ý của người bệnh, đã che thông tin nhận dạng) – minh họa quy trình, không phải ảnh so sánh kết quả.
- Sơ đồ ba đường rạch đặt túi độn ngực: Edward Roberts (edward.beardsell), Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 2.0; đã dịch chú thích sang tiếng Việt – không phải ảnh người bệnh của bác sĩ.
Tài liệu tham khảo
- Hidalgo DA, Spector JA. (2014). Breast Augmentation. Plastic and Reconstructive Surgery. DOI: 10.1097/PRS.0000000000000033
- Headon H, Kasem A, Mokbel K. (2015). Capsular Contracture after Breast Augmentation: An Update for Clinical Practice. Archives of Plastic Surgery. DOI: 10.5999/aps.2015.42.5.532
- Deva AK, Adams WP, Vickery K. (2013). The Role of Bacterial Biofilms in Device-Associated Infection. Plastic and Reconstructive Surgery. DOI: 10.1097/PRS.0b013e3182a3c105
- Collett DJ, Rakhorst H, Lennox P, Magnusson M, Cooter R, Deva AK. (2019). Current Risk Estimate of Breast Implant-Associated Anaplastic Large Cell Lymphoma in Textured Breast Implants. Plastic and Reconstructive Surgery. DOI: 10.1097/PRS.0000000000005567
- Clemens MW, Jacobsen ED, Horwitz SM. (2019). 2019 NCCN Consensus Guidelines on the Diagnosis and Treatment of Breast Implant-Associated Anaplastic Large Cell Lymphoma (BIA-ALCL). Aesthetic Surgery Journal. DOI: 10.1093/asj/sjy331
- U.S. Food and Drug Administration (FDA). (2023). Risks and Complications of Breast Implants. FDA – Medical Devices. Xem nguồn
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ tại cơ sở y tế.
